Uluslararası Koçluk Federasyonu (ICF), 1 Nisan 2025 tarihinde yürürlüğe girecek olan güncellenmiş Etik Kuralları’nı yayınladı. Bu, Haziran 2021’den bu yana yapılan ilk büyük revizyondur ve koçluk mesleğindeki önemli gelişmeleri yansıtmaktadır.
Etik kurallar; meslekteki, toplumdaki ve teknolojideki değişiklikleri yansıtacak şekilde evrilerek, hızla değişen dünyamızda koçluk standartlarının güncelliğini korumasını sağlar. İster ünvanlı bir koç, ister bir koçluk öğrencisi, ister koçluk topluluğunda bir lider olun, nelerin değiştiğini ve bunun pratiğinizi nasıl etkilediğini anlamanız çok önemlidir.
Yeni ICF Etik Kuralları: Değişikliklere Bir Bakış
| Kategori | Eski Kurallar (2020) | Yeni Kurallar (1 Nisan 2025’ten itibaren) |
|---|---|---|
| Uygulama Kapsamı | ICF Profesyonellerine (üyeler, ünvan sahipleri, eğitimdeki koçlar) uygulanıyordu. | Gönüllüler, yönetim kurulu üyeleri ve personel dahil tüm ICF Ekosistemine uygulanır. |
| Etik Standartların Yapısı | 4 Bölüm: Müşterilere, Pratiğe, Profesyonelliğe ve Topluma Karşı Sorumluluk | 5 Bölüm: Anlaşmalar, Gizlilik, Mesleki Davranış, Değer Sunumu, Bütünlük ve Hesap Verebilirlik |
| Temel Etik Felsefesi | Dolaylı “zarar vermeme” yaklaşımı | Açıkça “İyi Olanı Yapma” ilkesine geçiş - proaktif etik davranış teşvik edilir |
| Teknoloji ve Yapay Zeka | Teknoloji destekli koçluktan kısaca bahsediliyordu | Teknoloji, yapay zeka araçları, veri güvenliği ve platform kullanımı için ayrıntılı beklentiler |
| Kapsanan Koçluk Rolleri | Koç, mentor, eğitmen, süpervizör, eğitimdeki öğrenci koç | İç/dış koçlar, grup/takım koçluğu, değerlendiriciler için tanımlar ve standartlar ekler |
| Temel Değerler | Çok fazla ayrıntı içermeyen dört değer (Profesyonellik, İş Birliği, İnsanlık, Hakkaniyet) | Aynı değerler ancak her bir değerin nasıl sergilendiğine dair davranışsal örnekler eklendi |
| DEIB ve Sistemik Baskı | Eşitlik ve kapsayıcılıktan bahseder | Tam DEIB çerçevesini, sistemik baskı gibi terimleri ve güç dinamiklerini tanıtır |
| Tanımlar ve Sözlük | Koçlukla ilgili terimlerin basit listesi | Koçluk Platformları, Yapay Zeka, Aidiyet, Çıkar Çatışması vb. dahil 40’tan fazla terimle genişletildi |
| Gizlilik Standartları | Genel müşteri verilerini ve yasal uyumluluğu kapsar | Teknoloji kullanımı ve kayıt tutma dahil daha ayrıntılı rehberlik |
| Çıkar Çatışması | Birkaç standartta kısaca değinilmiştir | Açıklama ve yönetim beklentileri ile birden fazla maddeyle daha güçlü vurgu |
| Hesap Verebilirlik ve Uygulama | Etik Andı ve ECR süreci altında bahsedilmiştir | Yaptırımlar, rehberlik ve sorumluluklar konusundaki açık dille belgenin genelinde pekiştirilmiştir |
| Etik Olgunluk | Açıkça vurgulanmamıştır | Koçların öz yansıtma ve eğitim yoluyla etik gelişimlerini sürdürmeleri beklenir |
İşte nelerin yeni olduğuna ve bunların neden önemli olduğuna dair kapsamlı bir döküm:
Daha Geniş Bir Kapsam: “ICF Ekosistemi”
2025 Etik Kuralları, kapsamını sadece ünvanlı koçların ötesine genişleterek resmi ICF Ekosistemi kavramını tanıtır. Belgede ayrıntılı olarak belirtildiği üzere ICF, artık bu ekosistemi oluşturan altı aile kuruluşundan (FO) oluşmaktadır:
- ICF Professional Coaches (Profesyonel Koçlar)
- ICF Credentials and Standards (Ünvanlanma ve Standartlar)
- ICF Coaching Education (Koçluk Eğitimi)
- ICF Foundation (Vakıf)
- ICF Coaching in Organizations (Organizasyonlarda Koçluk)
- ICF Thought Leadership Institute (Düşünce Liderliği Enstitüsü)
Güncellenmiş Kurallar, bu ekosistem içindeki herkes için açıkça geçerlidir:
- ICF üyeleri ve ünvan sahipleri
- ICF personeli ve gönüllüleri
- Yönetim kurulu üyeleri ve görev güçleri
- Uygulama Toplulukları (Communities of Practice) liderleri
Bu neden önemli:
Etik Kuralları, tüm ICF rollerinde nasıl var olduğunuzla ilgilidir. Örneğin, bir komitede görev yapan bir ICF gönüllüsünün, koçluk seansında olduğu gibi bu rolde de aynı etik standartları sürdürmesi artık açıkça beklenmektedir. Kurallar özel olarak şunu belirtir: “ICF ekosistemine dahil olan hiçbir birey veya kuruluş, Kuralların herhangi bir bölümünden veya parçasından kendini devre dışı bırakamaz ve Kurallardaki herhangi bir hükmü silmeye, değiştirmeye veya tadil etmeye izin verilmez.”
Yeni Bir Yapı
Önceki Etik Kurallar (2020) “Müşterilere Karşı Sorumluluk” ve “Pratiğe ve Performansa Karşı Sorumluluk” gibi daha geniş bölümler halinde düzenlenmişken, 2025 Etik Kuralları beş spesifik etik standart bölümüyle daha hedefli bir yapı sunar:
- Müşteri ve/veya Sponsor için Bağlantı Anlaşmaları
- Gizlilik ve Yasal Uyumluluk
- Mesleki Davranış ve Çıkar Çatışmaları
- Tutarlı Değer Sunma Taahhüdü
- Mesleki Bütünlük ve Hesap Verebilirlik
Bu yeniden yapılandırma, etik standartları genel sorumluluk alanlarından ziyade koçluk pratiğinin belirli yönleriyle uyumlu hale getirerek daha fazla netlik sağlar. Her bölüm, pratik koçluk senaryolarında etik davranış beklentilerini net bir şekilde özetleyerek, koçların karşılaştıkları belirli durumlar için ilgili yönergeleri tanımlamalarını kolaylaştırır.
Temel Değerler, Şimdi Eylemde
2020 Etik Kuralları ICF Temel Değerlerine atıfta bulunurken, 2025 Etik Kuralları bu değerleri ayrıntılı davranışsal açıklamalarla doğrudan Kuralların içine dahil ederek bunları önemli ölçüde genişletmektedir. ICF’in dört temel değeri (Profesyonellik, İş Birliği, İnsanlık ve Hakkaniyet) artık her biri belirli eylemler ve davranışlarla tanımlanmaktadır:
- Profesyonellik: Sorumluluk, saygı, dürüstlük, yetkinlik ve mükemmelliği kapsayan bir koçluk zihniyetine ve profesyonel kaliteye bağlılık. Örnek davranışlar: “Açıklamalarımda doğru ve gerçeğe uygun olmak” ve “Zorluklar karşısında dayanıklı ve özgüvenli olmak.”
- İş Birliği: Sosyal bağlantı geliştirme ve topluluk oluşturma taahhüdü. Örnek davranışlar: “Birden fazla sosyal kimlik grubu içinde ve arasında başkalarıyla ortaklık kurmak” ve “Kolektif bir çalışmada yer alırken kendi katılımımda bilinçli ve niyetli olmak.”
- İnsanlık: Başkalarına karşı insancıl, nazik, şefkatli ve saygılı olmaya bağlılık taahhüdü. Örnek davranışlar: “Bir insan olarak mükemmel olmam gerekmediğini kabul etmek; koçluk zihniyetiyle kusurlarımı ifade etmeyi, açıklık ve kendini kabul kültürünü yaymak için bir fırsat olarak görmek” ve “Hatalarımı kabul etmeye ve sahiplenmeye istekli olmak.”
- Hakkaniyet: Her zaman, herkes için hakça olan eşitlikçi süreçler uygulayabilmek için başkalarının ihtiyaçlarını keşfetmek ve anlamak üzere koçluk zihniyetini kullanma taahhüdü. Örnek davranışlar: “Kendimde ve başkalarında bilinçli ve bilinçsiz sistemik önyargı kalıplarına farkındalık getirmek” ve “Sosyal çeşitliliği, sistemik eşitliği ve sistemik baskıyı ve bunların koçluk mesleğinde nasıl ortaya çıktığını anlamak ve farkındalık yaratmak üzere incelemek.”
Kurallar artık açıkça şunu belirtmektedir:
“Tüm değerler ve ilkeler eşit derecede önemlidir, birbirini destekler ve ilham vericidir. ICF ekosistemi içindeki herkesin temel değerleri onurlandırması ve tüm profesyonel etkileşimlerinde ilkelerle uyumlu olması beklenir.”
Daha Net Tanımlar ve Hesap Verebilirlik
2025 Etik Kuralları, sözlüğünü ve temel tanımlar bölümünü önemli ölçüde genişletmektedir. 2020 Etik Kuralları yaklaşık 12 temel tanım içerirken, yeni Kurallar aşağıdakiler gibi terimler arasındaki önemli ayrımlar da dahil olmak üzere 30’dan fazla ayrıntılı tanım içermektedir:
- Koçluk Bağlantısı vs Koçluk İlişkisi: Bağlantı, “ilk değerlendirme, hedef belirleme, düzenli koçluk seansları, ilerleme takibi ve sonuçların değerlendirilmesi dahil olmak üzere tüm koçluk sürecini” kapsarken, ilişki “ICF profesyoneli ve müşteri(ler)/sponsor(lar) tarafından her bir tarafın sorumluluklarını ve beklentilerini tanımlayan bir anlaşma kapsamında kurulan bir ilişkidir.”
- İç Koç vs Dış Koç: Bir kurum bünyesinde istihdam edilen koçlar ile kurum dışından tutulan koçlar arasındaki ayrım.
- Sponsor, Koçluk Platformu Sağlayıcısı, Mentor Koç, Koç Süpervizörü ve diğerleri için yeni rol netleştirmeleri.
Kurallar ayrıca Koçluk Platformu ve Koçluk Sağlayıcısı gibi dijital koçluğa özgü terimleri de içerir.
Hesap verebilirlik konusunda 2025 Etik Kuralları çok daha nettir ve kalın metinlerle şunu belirtir:
“ICF Kuralları, ICF ekosistemi içindeki tüm bireyler veya kuruluşlar için geçerlidir. ICF ekosistemine dahil olan hiçbir birey veya kuruluş, Kuralların herhangi bir bölümünden veya parçasından kendini devre dışı bırakamaz ve Kurallardaki herhangi bir hükmü silmeye, değiştirmeye veya tadil etmeye izin verilmez.”
Ayrıca ihlallerin; “zorunlu ek koçluk eğitimi, mentorluk, süpervizyon veya ICF üyeliğimin ve/veya ICF ünvanımın kaybı” gibi yaptırımlarla sonuçlanabileceğini açıkça belirtir.
Bir Zihin Yapısı Olarak Etik: “İyi Olanı Yapma” vs “Kötü Olandan Kaçınma”
2025 Etik Kuralları, sadece yanlış davranışlardan kaçınmak yerine proaktif bir etik duruşu açıkça vurgular. Kurallar artık şunu belirtmektedir:
“ICF ekosistemi içindeki kişiler, paydaşları söz konusu olduğunda cesurca hareket etmeyi ve ‘İYİ OLANI YAPMAK’ ilkesini destekleyen zor kararlar almayı gerektirse bile etik olmaya çalışırlar.”
Benzer şekilde, Standart 5.3 açıkça şunu belirtir: ICF profesyonelleri “Mesleki davranışlarımın müşterilerim, paydaşlarım, koçluk mesleği ve toplum üzerindeki etkisinin farkında olarak ‘kötü olandan kaçınma’ yerine ‘iyi olanı yapma’ felsefesine bağlı kalırım.”
Bu, önceki kuralların etik ikilemlere yönelik daha reaktif yaklaşımıyla tezat oluşturmaktadır. Yeni kurallar koçları şunlara teşvik eder:
- Cesurca hareket etmek
- Dürüstlük sergilemek
- Gri alanlarda bile etik sorumluluk almak
- Etkileri hakkında küresel düşünmek
Bu felsefe, koçluk zihin yapısını sadece etik tuzaklardan kaçınmak yerine bireyleri, sistemleri ve toplumu proaktif olarak yücelten bir yapı olarak pekiştirir.
Teknoloji ve Yapay Zeka Farkındalığı
2020 Etik Kuralları “teknoloji destekli koçluk hizmetlerinden” kısaca bahsederken, 2025 Etik Kuralları aşağıdakilere açık atıflarla dijital etiği önemli ölçüde genişletmektedir:
- Teknoloji destekli koçluk araçları
- Koçluk platformları
- Veritabanları ve yazılımlar
- Yapay zeka (AI) araçları
Standart 2.5 artık özel olarak ICF profesyonellerinin şunları yapması gerektiğini belirtir: “Doğrudan ve/veya faydalandığım herhangi bir teknoloji sistemi (yani teknoloji destekli koçluk araçları, veritabanları, platformlar, yazılım ve yapay zeka) aracılığıyla yaptığım koçluklarda, Müşteri(leri)me, Sponsoruma/Sponsorlarıma, meslektaşlarıma ve genel olarak kamuya karşı etik ve yasal yükümlülüklerimi yerine getiririm.”
Yeni Kurallar ayrıca sözlüğünde “Yapay Zeka” ve “Koçluk Platformu” gibi terimler için resmi tanımlar içerir ve yapay zekayı “bilgisayarların ve diğer dijital cihazların insan zekasını ve problem çözme becerilerini taklit etmesini sağlayan herhangi bir algoritma/makine tabanlı teknoloji” olarak tanımlar.
Bu neden önemli:
Koçlar, dijital araçları kullanırken bile gizliliği, mahremiyeti ve etik standartları sağlamaktan sorumludur.
Örneğin, seanslar sırasında yapay zeka tabanlı not alma araçlarını kullanırken, kurallar artık koçların bunu müşterilere açıklamasını ve verilerin nasıl korunacağını anlatmasını gerektirmektedir. Benzer şekilde, sanal platformları kullanan koçlar, bu platformların gizlilik standartlarını karşıladığından emin olmalı ve müşterileri her türlü kayıt özelliği hakkında uygun şekilde bilgilendirmelidir.
DEIB Dili ve Taahhütleri
2025 Etik Kuralları DEIB odağını önemli ölçüde genişletmiş olup, artık Çeşitlilik, Hakkaniyet, Kapsayıcılık ve Aidiyet (DEIB) terminolojisini ve kavramlarını baştan sona açıkça dahil etmektedir. 2020 Etik Kuralları eşitlik ve ayrımcılık yapmamaya ilişkin temel referanslar içerirken, yeni Kurallar kapsamlı DEIB tanımları sunar ve aşağıdakiler gibi kavramları tanıtır:
- Sistemik baskı: “Toplulukların, kuruluşların, meslek örgütlerinin, ulusların ve toplumun normlarına, inançlarına, diline, imajlarına, etiğine, temel değerlerine, politikalarına, yapılarına, yasalarına, uygulamalarına ve kültürlerine gömülü olan ve marjinalleştirilmiş kimliklere sahip kişilere yönelik yaygın önyargılı ve zararlı muameleyi sürdüren ve ayrıcalıklı kimliklere sahip kişileri ödüllendiren ve onlara fayda sağlayan sistemik ırkçılık, renkçilik, cinsiyetçilik ve diğer sistemik eşitsizlik biçimleri.” olarak tanımlanır.
- Güç dinamikleri: Standart 4.1 artık koçların “Müşterimle kültürel, ilişkisel, psikolojik veya bağlamsal nedenlerden kaynaklanabilecek aramızdaki her türlü güç veya statü farklılığının farkında olmasını ve müşterimle ortaklaşa olarak bunları aktif bir şekilde yönetmesini” gerektirmektedir.
- Kültürel duyarlılık: Kurallar artık “kültürel filtrelerden” özel olarak bahsetmekte ve koçların “kültürel filtrelere karşı uyanık olmasını ve kültürlerarası ve çok kültürlü farklılıklar hakkında açık konuşmalar yaparak kendi kültürümüzden farklı kültürlere saygı göstermesini” gerektirmektedir.
Kurallar ayrıca çeşitlilik tanımını “ırk, renk, kast, etnik köken, cinsel kimlik, cinsel yönelim, rütbe, sosyo-ekonomik statü, yaş, ruhani uygulama, ulusal köken, yetenek ve diğer gruplar, sınıflar ve kişilik özellikleri, görünüm, iletişim tarzları ve liderlik tarzları gibi insan farklılıkları kategorileri”ni içerecek şekilde genişletir.
Bu neden önemli:
Koçların karmaşık insani dinamikleri farkındalık ve özenle yönetmesi beklenir. Uygulamada bu, koçluk ilişkisinde kültürel farklılıkların iletişim tarzlarını ne zaman etkilediğini fark etmek veya kurumsal ortamlarda koçluk yaparken organizasyonel güç dinamiklerini kabul etmek anlamına gelebilir. Bu eklemeler, sistemik eşitsizlikleri kabul eden sosyal açıdan bilinçli koçluk uygulamalarına doğru önemli bir geçişin sinyalini vermektedir.
Bu Sizin İçin Ne Anlama Geliyor?
- Ünvanlı bir koçsanız, etik anlayışınızı -özellikle gizlilik, yapay zeka kullanımı ve DEIB ilkeleri konusunda- derinlemesine güncellemeniz gerekecektir. Kurallar artık tüm ünvanlı profesyoneller için “sürekli etik eğitimi ve öğretimi”ni zorunlu kılmaktadır.
- Bir ICF Ünvanlanma Sınavına hazırlanıyorsanız, özellikle güç dinamikleri, çıkar çatışması, teknoloji kullanımı ve “iyi olanı yapma” etik ilkesi etrafında bu yeni çerçeveye dayalı sorular bekleyin.
- Herhangi bir ICF rolündeyseniz (gönüllüden yönetim kurulu üyesine kadar), bu kurallar hiçbir muafiyet hükmü olmaksızın tamamen sizin için geçerlidir. Ekosistem kavramı, etik sorumlulukların koçluk seanslarının ötesine geçerek tüm profesyonel etkileşimlere uzandığı anlamına gelir.
- Bir koçluk eğitmeniyseniz, “ICF etiği koçluk mesleğinin temel unsuru olarak gördüğü için, ICF akredite koçluk eğitim programlarının etik eğitimi vermelerini gerekli gördüğünü” unutmayın.
Son Düşünceler
Güncellenmiş ICF Etik Kuralları, hem değişen mesleği hem de daha geniş toplumsal değişimleri yansıtarak koçluk standartlarında önemli bir evrimi temsil etmektedir. 2025 Kuralları; gizlilik ve çıkar çatışmalarına odaklanan geleneksel odağın çok ötesine geçerek proaktif etik davranışı, sosyal sorumluluğu ve teknolojik farkındalığı vurgulamaktadır.
Bu revizyon, ICF’in koçluğu sadece bireysel müşterilere karşı değil, genel olarak topluma karşı sorumluluğu olan sosyal açıdan bilinçli bir meslek olarak konumlandırdığını göstermektedir. Bu artık sadece müşteri bilgilerini korumak veya çatışmalardan kaçınmakla ilgili değil; her gün, her etkileşimde etik profesyoneller olarak nasıl var olduğumuzla ilgilidir.